ALET İSMİ

ALET İSMİ (إسم الآلة)

 

Fiilden türeyen ve ait olduğu fiilin kendisiyle işlendiği alete delalet eden isim yapısıdır. Müteaddi, üçlü fiillerden türerler. Alet isimleri şu kalıplardadır:

1.     مِفْعَالٌ  ٌ

a.           كَالَ ölçmek, tartmak – مِكْيَال ölçek

b.           فَتَحَ açmak – مِفْتَاح anahtar

 

2.           مِفْعَلٌ

a.              غَزَلَ eğirmek – مِغْزَل iğ

b.              نَبَرَ  yükseltmek – مِنْبَر minber

 

3.           مِفْعَلَة

a.           لَعِقَ yalamak – مِلْعَقَة kaşık

b.           كَنَسَ süpürmek – مِكْنَسَة süpürge

 

4.           مُفْعُلٌ

a.            نَخَلَ elemek – مُنْخُل elek

 

5-          فَعَّالَة

a-        karlı oldu    ثَلجَ buzdolabı ثَلاَّجَةٌ

ٌb-        سَخَنَısıttı   سَخّاَنَة şofben

 

 

******************************************

 

ZAMAN VE MEKAN İSMİ (işin yapıldığı yer ve zaman anlamına gelir)

 

1-Not: 4,5 ve 6 harfli fiillerin zaman ve mekan ismi, ism-i mefulleriyle aynıdır.

اَلْمُسْتَشْفَى          şifa istenen yer-zaman :hastane: şifa arama anlamlarına gelir.

 

2- 3 harfli fiillerin zaman ve mekan ismi, aşağıdaki kalıplara göre yapılır.

KALIPLARI:

  مَفْعَلَةٌ  مَفْعِلٌ    مَفْعِلَةٌ    مَفْعَلٌ 

*******************

 

ÖRNEKLER اَمْثِلة

ekti زَرَعَ    çiftlik-ekme yeri ve zamanıمَزْرَعَةٌ     

 

  وَعَدَ   söz Verdi    randevu-söz verme yeri ve zamanı  مَوْعِدٌ

ev نَزَلَ         مَنْزِلٌindi

 

bindi رَكِبَ      binek   مَرْكَبٌ

 

Durdu وَقفَ         Durak  مَوْقِفٌ

 

Sığındı  اَوَى           sığınakمَاْوَى 

About these ads

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logo

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter picture

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook photo

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ photo

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s