About arapcaokulu

Arapça Alfabe ve Okunuşu (Sesli) Fiil Çekimleri (Geçmiş Zaman) Şemsi ve Kameri Harfler İsim Tamlaması Harekeler Kelimelerin Sesli Okunuşu İsimlerde Tekil, İkil, Çoğul Halleri Zamirler ve İsmi Mevsuller ve İşaretler İsimlerde Eril ve Dişil Ayırımı Soru Edatları Tüm Harfi Cerler (Yazılı ve Sesli Anlatım- Bazı Örnekler) Kelimelerin Belirli ya da Belirsiz Halde Olması Zıt Anlamlı Kelimeler Fiil Çekimleri (Geniş ve Şimdiki Zaman) Nakıs Ecvef Lefif Fiil nedir?/ Aksam-ı Seba Cahdi Mutlak Nedir? Cahdi Mustagrak nedir? İsmi Fail (Özne ) Yapma Zamirler İsmi İşaretler (Bu Şu O) İsim Cümlesi Fiil Cümlesi Hemzenin ve Elif Maksuranın Yazılışı Sıfat Tamlaması Alet - Zaman - Mekan İsmi Kalıpları İsmi Tafdil (Superlative) Sıfatı Müşebbehe ve İsmi mensub Emir Kalıpları Sayılar ve Kuralları Emir Kalıpları (Olumsuz) Saatler İnne ve Kardeşleri Tanışma Cümleleri Kane ve Kardeşleri Renkler Kade ve Kardeşleri (Mukarebe Reca....) Medh Öğme Fiilleri Malum Mechul (Edilgen) Fiiller Mübalağa (Abartılı) İsmi Fail Cemi Teksir - Kuralsız Çoğul Kalıpları Çoğulun Çoğul Kalıpları Tekid - Vurgu Edatlar Temyiz ve Münada Sebep Bildiren İfadeler İstisna Şart Edatları Bablar : Fiilden Fiil Türetme Kalıpları İsmi Meful Yazılan ama Okunmayan Harfler Med Harfleri İllet Harfleri Arapça Zamanlar Hakkında

İSİM CÜMLESİ

İSİM CÜMLESİ (İsimle Başlayan Cümleye Denir)

ÖGELERİ        A-MÜBTEDA

1- başa gelir

2- son harfinin harekesi  ötre olur. ( ikildeانِ , kurallı müzekker çoğuldaونَ  olur)

3- başındaل أ(elif-lam) bulunur.

                  B-HABER ( dir, dıra bitişen kelime veya kelimeler, haberdir)

1- sonra gelir

2- son harekesi çift ötre olur. ( ikildeانِ , kurallı müzekker çoğuldaونَ  olur)

3- başındaل أ(elif-lam) bulunmaz.

4- haber sadece şu konularda mübtedaya uyar. (müzekker-müennes //Tekil-ikil-çoğul)

Ancak İnsan dışındakilerin çoğullarının haberi, sıfatı, fiili,zamiri, ism-i mevsulü vb. müennes-tekil gelir.

5- başında harf-i cer varsa kurala uymaz, sadece harf-i cer sonunu esre yapar.

6- mübteda isim-sıfat tamlaması, masdar manalı fiil cümlesi olabilir

    Haber de isim-sıfat tamlaması,  fiil ve isim cümlesi şeklinde gelebilir. Haber fiil cümlesi şeklinde gelirse fiil. tekil-ikil-çoğul ve müzekkerlik-müenneslik  açısından mübtedaya uyar. Ancak İnsan dışındakilerin çoğullarının haberi, sıfatı, fiili,zamiri, ism-i mevsulü vb. müennes-tekil gelir.

 

******************

ÖRNEKLER اَمْثِلة

Haber mübteda                                                                              

 

اَلْمُعَلِّمُ  طَوِيلٌ      öğretmen uzundur

اَلْمُعَلِّمَانِ  طَوِيلَانِ   iki   öğretmen uzundur

اَلْمُعَلِّمُونَ  طَوِيلُونَ  öğretmenler uzundur

اَلْمُعَلِّمَةُ  طَوِيلَةُ     -k- öğretmen uzundur

اَلْمُعَلِّمَتَانِ  طَوِيلَتَانِ iki-k-öğretmen uzundur

اَلْمُعَلِّمَاتُ  طَوِيلَاتٌَ -k-öğretmenler uzundur

اَلْمُعَلِّمَاتُ فِى الْمَدْرَسَةِ -k-öğretmenler okuldadır.

اَلْكِتَابُ مُفِيدٌ kitap faydalıdır

اَلْكِتَابَانِ  مُفِيدَانِ iki kitap faydalıdır

اَلْكُتُبُ  مُفِيدَةٌ    kitaplar faydalıdır

اَلْمُعَلِّمَاتُ جِئْنَ فِى الْمَدْرَسَةِ b-öğretmenler okula geldi

هَؤُلاَءِ اَلْمُعَلِّمَاتُ مُعَلِّمَاتُ مَدْرَسَتِنَا bu b-öğretmenler bizim okulun  öğretmenleridir


 

 

HABERİN BAŞA GEÇTİĞİ YERLER

NOT: (mübteda elif-lamsız ise , haberin başında harf-i cer –zarf varsa)

Evde bir adam var  فِى الْبَيْتِ  رَجُلٌ

Bende-yanımda bir kalem var   لَدَىَّ  قَلَمٌ

Yanında bir kalem var mı  هَلْ  عِنْدَكَ  قَلَمٌ

 

Aksam-ı Seba

Aksam-ı Seba

FİİLLERİN BÖLÜMLERİ (Aksamusseba ): Fiiller, kök harflerinin cinsine göre bölümlere ayrılır. Bu şöyle gösterilir.

………………………………FİİL………………………………

                       İLLETLİ                                                                      SAHİH

     (Kök harflerinden biri veya ikisi)                                       (Kök harflerinden hiçbirisi) 

              illetli harf olan fiil                                                        illet harfi olmayan fiil

      …………………………………………………                               ………………………………

7-Lefif         6-Nakıs         5-Ecvef       4-Misal                     3-Muzaaf    2-Mehmüz    1-Salim

 

     Fiil, kökünü meydana getiren harflerin cinsi bakımından böyle 7 bölümde incelendiği için, bu yedi bölüme “el-Aksamu’s-Seb’a” denir.

 

     1-Salim Fiil: Kökünü teşkil eden harfler içinde hemze veya illet harfi bulunmayan, aynı harften de iki tane bulunmayan fiildir.

     Sevindi   فرح

     2-Mehmüz Fiil: Kökünü teşkil eden harflerden biri hemze olan fiildir.

     Okudu   قرأ                 sordu  سأل                 izin verdi   اذن

     3-Muzaaf Fiil: Kökünü teşkil eden harflerden ikisi aynı olan fiildir.

     Serpti   رش                Uzattı   مد                  yardı   شق

     4-Misal Fiil: Kök harflerinin ilki vav yahut ya olan fiildir.

     Buldu   وجد                gerekti   وجب            uyandı   يقظ

     5-Ecvef Fiil: Kökünü teşkil eden harflerden ortadaki harf illet harfi (ا و ى  ) olan fiildir.

     Der  يقول             dedi      قال        yürür   يسير            yürüdü  سار

     6-Nakıs Fiil: Kök harflerinden sonuncusu illet harflerinden biri olan fiildir.

     Korktu   خشى                 çağırdı, dua etti   دعا

     7-Lefif Fiil: Lefif fiilin 2 harfi birden illetlidir. Bu iki illet harfi bitişik olursa o fiil makrun lefif, ayrı olursa mefruk lefif’dir.

     Makrun Lefif:    dürdü    طوى                         Mefruk Lefif:    korudu   وقى

 

Zıt Anlamlı Kelimeler

Zıt Anlamlı Kelimeler

61ـ هَدْم × بِنَاء.

Yıkmak X Yapmak

62ـ عَلناً × سِرّاً.

Açıkça X Gizlice

63ـ وَافِر × شَحِيح.

Bol X Kıt

64ـ نَظِيف × قَذِر.

Temiz  X Kirli

65ـ مُرتَفِع× مُنخَفِض.

Yüksek X Alçak

66ـ عَلا × دَنا.

Yükseldi X Alçaldı

67ـ كَسْلاَن × شَاطِر (مُجتَهِد).

Tembel X Çalışkan

68ـ شُجَاع × جَبَان.

Yiğit  X Korkak  

69ـ فَقَدَ × وَجَدَ.

Kaybetti X Buldu

70ـ مُضِرّ× نَافِع.

Zararlı X Faydalı

71ـ فَشِل × نَجحَ.

Başarısız oldu X Başarılı oldu

72ـ قَعْر× صَفْح (سَطح).

Dip  X Yüzey

73ـ فَرْد × جَمَاعة.

Fert  X Cemaat

74ـ إكرام × إحتِقار.

Saygınlık  X Küçümseme

75ـ مَرِيض × صَحِيح.

Hasta X Sağlıklı

76ـ مَرَض × صِحّة.

Hastalık  X Sağlık

77ـ إنْتصَر × إنْهَزَم.

Kazandı X Yenildi

78ـ مُؤقت × دَائِمي.

Geçici X Devamlı

79ـ هَرَبَ × ثَبتَ.

Kaçtı X Direndi

80ـ سِلم × حَرب.

Barış X Savaş

81ـ صِدْق × كَذِب.

Doğru X Yalan

82ـ بَائِِع × مُشتَرِي.

Satıcı  X Alıcı

83ـ ثَابِت × مُتحرِّك.

Sabit X Hareketli

84ـ جَنّة × جَهنّم.

Cennet  X Cehennem

85ـ وَارِد × صَادِر.

Gelir X Gider

86ـ سَماء × أرْض.

Gök  X Yer

87ـ ضَحِك × بَكى.

Güldü  X Ağladı

88ـ  تَفاؤل × تَشاؤم.

İyimserlik X Kötümserlik

89ـ صَالِح × طَالِح.

 İyi X Kötü

90ـ شِتاء × صَيف.

Kış  X Yaz

91ـ فرِّقْ × وحِّدْ.

Böl  X Birleştir

92ـ إنْقِسام × تَضَامُن.

Bölünme X Dayanışma

93ـ حَلال × حَرام.

Helal  X Haram

94ـ بَشُوش × عَبُوس.

Güler yüz  X Suratı asık

95ـ مُنظّم (مُرتّب) × مُخَلَّط (غَير مُنظّم).

Düzenli X Düzensiz

96ـ يَسُرَ × عَسِرَ.

Kolaylaştırdı X Zorlaştırdı

97ـ عَطشان × رَيّان.

Susuz  X Suya doymuş

98ـ إعْترَف × أنْكَر.

İtiraf etti X İnkar etti

99ـ أمِين × خَائِن.

Güvenli X Hain (Alçak)

100ـ سًعيد × شَقي.

Mutlu X Mutsuz

101ـ القَاسي × اللّين.

Acımasız X Yumuşak

102ـ الشَّدِيد × المُتسَامِح.

Katı (Sert) X Hoşgörü

103ـ حَبَّ × كَرَهَ .

Sevdi X Nefret etti

104ـ مدَّ × قلّصَ.

Uzattı X Kısalttı

105ـ ذَكِي × غَبِي.

Zeki X Aptal

106ـ سَامِع × أطرَش.

Duya bilen X Sağır

107ـ بَصير × أعمى.

Göre bilen X Kör

108ـ ظَاهِر× بَاطِن.

Dış X  İç

109ـ حِصان × مُهر.

Kısrak  X Aygır, At

110ـ نَاقَة × جَمَل.

D. Deve  X E. Deve

111ـ دِيك × دَجاجَة.

Horoz X Tavuk

112ـ حِمار × آتان.

E: Eşek X D. Eşek

113ـ شَاة × كَبِش.

Koyun X Koç

114ـ قِط × هِرّة.

E. Kedi X D.Kedi

115ـ ثُور × بَقَر.

Öküz X İnek

116ـ أسَد × لَبؤة. 

E. Aslan X D. Aslan

117ـ رَجُل × إمرأة.

Erkek  X Kadın

118ـ بِنت × وََلَد.

Kız  X Erkek Çocuğu

 

 

 

 

 

1ـ يَمِين × يَسار.

Sağ X Sol

2ـ أمَام × خَلْف.

Ön X Arka

3ـ عَالِي × وَاطِئ.

Yüksek X Alçak

4ـ أعْلَى × أسْفَل.

Üst X Alt

5ـ فَوقَ × تَحتَ.

Üst X Alt

6ـ قَرِيب × بَعَيد.

Yakın X Uzak

7ـ دَاخِل× خَارِج.

İç X Dış

8ـ طَوِيل × قَصِير.

Uzun X Kısa

9ـ كَبِير × صَغِير.

Büyük X Küçük

10ـ قَوي × ضَعِيف.

Güçlü X Zayıf

11ـ ليّن × صَلب.

Yumuşak X Sert

12ـ غَنِي × فَقِير.

Zengin X Fakir

13ـ ضَيِّق × وَاسِع.

Dar X Geniş

14ـ حَار × بَارِد.

Soğuk X Sıcak

15ـ مَمْلوء × فَارِغ.

Dolu X Boş

16ـ صَعْب × سَهْل.

Zor X Kolay

17ـ ثَقِيل × خَفِيف.

Ağır X Hafif

18ـ مَفتُوح × مُغلُق.

Açık X Kapalı

19ـ خَطأْ × صَوَاب.

Yanlış X Doğru

20ـ جَمِيل × قَبِيح.

Güzel X Çirkin

21ـ قَلِيل × كَثِير.

Az X Çok

22ـ قَبْلُ × بَعْدُ.

Önce X Sonra

23ـ لَيل × نَهَار.

Gece X Gündüz

24ـ أسْوَد × أبْيَض.

Siyah X Beyaz.

25ـ سَمِين × نَحِيف.

Şişman X Zayıf

26ـ ظَالِم × عَادِل.

Zalim X Adil

27ـ كَلاَم× سُكُوت.

Konuşmak X Susmak

28ـ الجّهر × الخُفيّة :

Sesli X Sessiz

29ـ مَجْنُون × عَاقِل.

Deli X Akıllı

30ـ ذَكرَ × نَسِيَ.

Hatırladı X Unuttu

31ـ قَامَ × جَلَسَ.

Kalktı X Oturdu

32ـ نَزَلَ × صَعدَ.

İndi X Çıktı

33ـ نَامَ × إستَيْقَظَ.

Uyudu X uyandı

34ـ ذَهَبَ × جَاءَ.

Gitti X Geldi

35ـ أَخَذَ × أعْطَى.

Aldı X Verdi

36ـ ذَهَاب × إياب.

Gitmek X Gelmek

37ـ وُلِدَ × مَاتَ.

Doğdu X Öldü

38ـ حَيٌّ × مَيّتٌ.

Diri X Ölü

39ـ مَمْنوع × مَسْموح.

Yasak X Serbest

40ـ مُبَكّر × مُتأخِّر.

Erken X Geç

41ـ أخَذَ × أعْطَى.

Aldı X Verdi

42ـ نُوُر× ظَلاَم .

Işık X Karanlık

43ـ غَالِي × رَخِيص.

Pahalı  X Ucuz

44ـ هَادِئ × قَاسِي.

Sakin X Katı

45ـ شَمال × جَنوب.

Kuzey  X Güney

46ـ غَرب × شَرق.

Batı X Doğu

47ـ عاَلِم × جاهِل.

Alim X Cahil

48ـ قَديم × جَديد.

Eski  X Yeni

49ـ مُؤمِن × كَافِر.

İnançlı  X İnançsız

50ـ حُر × عَبد.

Hür  X Köle

51ـ مُبلّل × جَاف.

Islak X Kuru

52ـ حُزْن × فَرَح.

Üzülmek  X Sevinmek

53ـ بَطِيء × سَرِيع.

Yavaş X Hızlı

54ـ خَشِن × نَاعِم.

Sert X Yumuşak

55ـ جيّد × رَدِيْ.

İyi  X Kötü

56ـ شَك × يَقين.

Şüphe etmek X Kesin bilmek

57ـ ضَوضَاء × هُدوء.

Gürültü X Sessizlik

58ـ شَبْعَان × جَوعاَن.

Aç X Tok

59ـ رُطوبة × جَفَاف.

Islaklık X Kuruluk

60ـ بَخِيل × سَخِي.

Cimri X Cömert

 

HARFİ CER

HARFİ CER

Harf-i cer :İsimlerin önune gelirler ve kendilerinden sonra gelen ismin son harekesini kesre okuturlar, yani mecrur yaparlar.
Bildiğiniz gibi bu harfler kendi başlarına bir anlam ifade etmezler, ancak isme dahil olduklarında manaya katkıda bulunurlar.

* Harfi Cerler konusunu Sesli olarak dinlemek için tıklayınız
 

* Harfi Cerli bazı kelimeleri ve terimleri görmek için tıklayınız.

Harfi cerler 20 tanedir.

آمنتُ بالله ِ لأ ُبعثنّ     (ile, -e, -a)
Allaha iman ettim, muhakkak yeniden diriltileceğim.
 
تبتُ مِن كل ِّ ذنبٍ :من   (-den, -dan)
Bütün günahlarımdan tövbe ettim.
سرت من البصرة الى الكوفة 
Basra’dan Kufe’ye yürüdüm.
 
تبتُ إلى الله ِ تعالى :إلى  (-e, -a)
Allah’a tövbe ettim.
 
كففتُ عن الحرام :عن  (hakkında)
Haramdan (hakkında) men olundum.
 
تجب توبة على كل ِّ مذنب :على (üstünde, üzerinde . Somut şeyler için de kullanılır)
Her günahkara (üstüne) tövbe gerekli olur.
 
أنا عبيدٌ ِلله    (-için, -e, -a)
Ben Allah’ın küçük bir kuluyum. ( acizlik manasinda kullanilmis )

المطيع فِى الجنـّـة :فى (- de, da)
itaatkar cennettedir.
 
قوله تعالى ليس كمثله ِ شيئٌ   (benzeri, misli, onun gibi, ona benzeyen)
Allahu Tealanın sozunun hic bir benzeri misli yoktur.

اعبد الله تعالى حتـَّى الموت :حتـَّى  (-e kadar)
Allaha olunceye kadar kulluk edecegim.

 
رُبَّ تال ٍ يلعنه القرأن :رُبَّ
Nice kuran okuyucuları vardır ki Kuran onlara lanet eder. 
واو القسم – تاء القسم
Kasem ( yemin )anlami tasiyan harfi cerler.
تالله ِ لأفعلنّ الفرائض
Allaha yemin olsun ki, farzlari yerine getirecegim.
وَالله ِ لا أفعلنّ الكبائر
Allah’a yemin olsun ki, buyuk gunahları işlemeyecegim.

والفجر وليال عشر و الشفع و الوتر و الليل اذا يسر
fecre on geceye andolsun
cifte ve teke andolsun
orttugu zaman geceye andolsun.
buralarda hep kasem vavi kullanilmis galiba en yaygin olani vav harfi cerri.

 
خاشا — خلا — عدا
bu 3 tane harfi cer ise istisna icindir. bir tanesi turkcemize gecmis gordugunuz gibi.
هلك الناس خَاشَا العالم
Alim (ler) haric insanlik helak oldu.
هلك العالمون خَلا العامل ِ بعلمه
alimler helak oldu ancak ilmi işle amel edenler mustesna.
هلك العاملون عَدَا المخلص
(ilmi ile) amel edenler ( de ) helak oldu ancak ihlasli olanlar mustesna.
مذ — منذ  (-den beri)
bu iki harfi cer -den beri manasinda kullanilir. ingilizce deki since ve for gibi yani.
تبتُ من كلِّ ذنبٍ فعلته مُذ يوم ِ البلوغ
yetiskinlik cagima erdigim gunden beri tum gunahlarimdan tövbe ettim.
تجب الصلوة مُنذ يوم ِ البلوغ
bulug cagindan itibaren namaz gerekir.

 
لولا ك يا رحمة الله لهلك الناس :لولا
bir seyin men’inden diger bir seyin mevcutlugu.
Sen olmasaydin ey Allahin rasulu insanlik helak olurdu .
كَيمَ عصيت : nicin asi oldun burada كَيم harfi ceri nicin manasina gelir.
لعَلَّ الله ِ تعالى يغفر ذنبي burada لعلّ de yine harfi cerdir.ve umulurki ümit ediyorum manasina gelir.
Umarim ki Allah gunahimi bagislar.

 

Sesli Anlatım / İleri tuşunu kullanınız. (örnekleri görmek için)

 

İngilizce:

English Prepositions Arabic Prepositions
about حَوْل – hawl
above فَوْق – fawq
across عَبْر – ‘abr
after بَعْد – ba’d
against ضِد – thed
among بَيْن – baeen
around حَوْل – hawl
as كَمَا – kamaa
at فِي – feee
before قَبْل – qabl
behind وَرَاء – waraa’
below أَقُل مِن – aaqol men
beneath تَحْت – taht
beside بِجَانِب – bejaaneb
between بَيْن – baeen
beyond وَرَاء – waraa’
but لَكِن – laken
by مِن قَبْل – men qabl
despite عَلَى الْرَّغْم مِن – ‘alaa alraghm men
down أَسْفَل – aasfal
during خِلَال – khelaal
except إِلَا – eelaa
for إِلَى – eelaa
from مِن – men
in فِي – feee
inside دَاخِل – daakhel
into إِلَى – eelaa
near قُرْب – qorb
next الْتَّالِي – altaaleee
of مِن – men
on فِي – feee
opposite مُعَاكِس – mo’aakes
out خَارِج – khaarej
outside خَارِج – khaarej
over خِلَال – khelaal
per لِكُل – lekol
plus زَائِد – zaa’ed
round جَوْلَة – jawlah
since مُنْذ – month
than مِن – men
through مِن خِلَال – men khelaal
till حَتَّى – hataa
to إِلَى – eelaa
toward نَحْو – nahw
under تَحْت – taht
unlike عَلَى عَكْس – ‘alaa ‘aks
until حَتَّى – hataa
up فَوْق – fawq
via بِوَاسِطَة – bewaasetah
with مَع – ma’
within ضِمْن – themn
without بِدُوْن – bedown
   
two words كَلِمَتَيْن – kalemataeen
according to بِحَسَب – behasab
because of بِسَبَب – besabab
close to قَرِيْبَة مِن – qareeebah men
due to بِسَبَب – besabab
except for بِاسْتِثْنَاء – beastethnaa’
far from بُعَيْد عَن – bo’aeed ‘an
inside of دَاخِل – daakhel
instead of بَدَلَا مِن – badalaa men
near to بِالْقُرْب مِن – bealqorb men
next to قُرْب – qorb
outside of خَارِج – khaarej
prior to قَبْل – qabl
   
three words ثَلَاث كَلِمَات – thalaath kalemaat
as far as بِقَدَر مَّا – beqadar maa
as well as وَكَذَلِك – wakathalek
in addition to بِالْإِضَافَة إِلَى – bealeethaafah eelaa
in front of أَمَام – aamaam
in spite of عَلَى الْرَّغْم مِن – ‘alaa alraghm men
on behalf of بِاسْم – beasm
on top of فَوْق – fawq
   
demonstratives بُرْهَانِيَّة حُرُوْف الْجَر – borhaaneeeah horowf aljar
this هَذَا – hathaa
that أَن – aan
these هَؤُلَاء – ha’olaa’
those هَؤُلَاء – ha’olaa’

İSİMLERDE CİNSİYET

İSİMLERDE CİNSİYET

Müzekker (Eril) – Müennes (Dişil)

 

İsimlerde Cinsiyet: Arap dilinde kelimeler dil bilgisi yönünden müennes (dişil) ve müzekker (eril) olarak iki tür cinsiyete sahiptir. Bunlar genellikle varlıkların doğal cinsiyetine uyarlar. Doğada erkek olan canlılar müzekker, dişi olan canlıklar müennes kabul edilir. Fakat bu kuralın istisnaları vardır.

İsimlerin müennes (dişi) olma kuralları:

1- Doğal dişi isimler.

Örnek:

أُمٌّ (anne)

أُخْتٌ (kız kardeş)

بِنْتٌ (kız çocuğu)

2- Kasaba, şehir, ülke ve kabile isimleri müennes (dişi) kabul edilir.

Örnek:

قُرَيْشٌ (Kureyş)

مِصْرٌ (Mısır)

مَكَّةٌ (Mekke)

3- Vücudun çift olan azaları, organları münnes (dişi) olarak kabul edilir.

Örnek:

عَيْنٌ (Göz)

أُذْنٌ (Kulak)

يَدٌ (el)

4- Son harfi ta-yı marbuta (ة – ـة) ile biten isimler çoğunlukla münnes (dişi), müfred (tekil) kabul edilir.

Örnek:

مَدِينَةٌ (şehir)

مُحَافَظَةٌ (şehir)

لَيْلَةٌ (bir gece)

سَفِينَةٌ (gemi)

كَبِيرَةٌ (büyük)

طَبِيبَةٌ (bayan doktor)

مَرِيضَةٌ (hasta)

كَاتِبَةٌ (yazıcı)

مُعَلِّمَةٌ (öğretmen)

فَقِيرَةٌ (yoksul)

نَظِيفَةٌ (temiz)

كَبِيرَةٌ (büyük)

صَغِيرَةٌ (küçük)

قِطَّةٌ (kedi)

كَلْبَةٌ (köpek)

مُهْرَةٌ (tay)

مُسْلِمَةٌ (müslüman)

مُؤْمِنَةٌ (mümin)

5- Son harfi Elif-Maksura (kısa elif – ى)  olan isimler müennes (dişi) olarak kabul edilir.

Örnek:

صُغْرَى (en küçük)

حُسْنَى (en güzel)

حُبْلَى (hamile, gebe)

عَصًا (baston)

كُبْرَى (en büyük)

سُفْلَى (daha düşük)

عَطْشَى (susamış, susuz)

6- İsim kelimenin sonunda Elif-Mamdude (uzun elif – اء) ve hemze şeklinde bulunan isimler müennes (dişi) olarak kabul edilir.

Örnek:

بَيْضَاءُ (beyaz)

زَرْقَاءُ (mavi)

حَمْرَاءُ (kırmızı)

حَسْنَاءُ (güzel kız)

سَمْرَاءُ (semra)

خَضْرَاءُ (yeşil)

سَوْدَاءُ (siyah)

خَرْسَاءُ (dilsiz)

حَدْبَاءُ (kambur)

عَرْجَاءُ (topal)

عَمْيَاءُ (kör)

شَقْرَاءُ (sarışın)

سَمْرَاءُ (esmer)

7- Topluluk isimleri genellikle müennes (dişi) kabul edilir.

Örnek:

العَرَبُ (Arap)

8- Hiçbir sebep olmadığı halde müennes (dişi) kabul edilen isimlerde vardır. Bu tür kelimeler işitmeyle müennes (dişi) kabul edildiği için Semai Müennes (işitmeyle bilinen dişil) kelimeler denir.

Örnek:

نَفْسٌ (kendim)

أَرْضٌ (yeryüzü)

شَمْسٌ (güneş)

سَمَاءٌ (gökyüzü)

رِيحٌ (rüzgar)

نَارٌ (ateş)

دَارٌ (ev)

حَرْبٌ (savaş)

فَأْسٌ (balta)

جَهَنَّمٌ (cehennem)

حَاجِبٌ (kaş)

رِجْلٌ (ayak)

Püf Noktaları:

* Yukarıdaki kurallara uymayan isimler müzekker (eril) kabul edilir.

* Ayrıca Arapça’daki bütün cansız isimlerin çoğulu müennes (dişi) ve müfred (tekil) kabul edilir.

* Bazı müzekker (eril) isimler kurala aykırıdır.

Örnek:

حَمْزَةُ (Hamza)

طَلْحَةُ (Talha)

عُرْوَةُ (Urve)

* Mübalağa ifade eden فَعَّالَةٌ vezninin sonundaki ta-i marbuta ـة müenneslik (dişilik) için değildir.

Örnek:

عَلاَّمَةٌ (çok bilgili)

نَسَّابَةٌ (soy bilgini)

رَحَّالَةٌ (çok gezmiş)

* Münennes (dişi) kelimeler aşağıdaki gibi iki ana grupta sınıflandırılarak da isimlendirilebilir:

A- Hakiki Müennes (Dişi) المُؤَنَّثُ الحَقِيقِيُّ: Ta-i Marbuta/Ta-i Tenis tenis (dişilik) alameti taşısın veya taşımasın gerçekte dişi olan varlıktır.

خَدِيجَةُ (Hatice)

مَرْيَمُ (Meryem)

خَنْسَاءُ (Hansa)

لَبُؤَةٌ

B- Mecazi Müennes (Dişi)المُؤَنَّثُ المَجَازِيُّ :

a- Lafzi Münnes (Dişi):

Tenis (Dişilik) alameti olan (ة – ى – اء) isimler.

Örnek:

نَافِذَةٌ (pencere)

كُبْرَى(en büyük)

خَضْرَاءُ (yeşil)

b- Semai Müennes (Dişi):

Tenis (Dişilik) alameti olmayan (ة – ى – اء) isimler.

Örnek:

نَارٌ (ateş)

رِيحٌ (rüzgar)

أَرْضٌ (yeryüzü)

* Sıfat kelimeler isim sayılır ve sıfat kelimenin sonuna ta-yı marbuta (ة – ـة) eklenir. Müennes (Dişil) – tekil sıfat olarak değerlendirilir. Bu kural son harfi illetsiz kelimelerde geçerlidir.

Örnek:

كَبِيرٌ – كَبِيرَةٌ (büyük)

صَغِيرٌ – صَغِيرَةٌ (küçük)

بَطِيئٌ – بَطِيئَةٌ (yavaş)

* Tenis te’si/Dişilik te’si: (ة – ـة)

* Ta’i Marbuta/Kapalı te: (ة – ـة)

* Ta’i Marbuta/Kapalı te – Tenis te’si/Dişilik te (ة – ـة) sonuna bir ek bitiştiğinde açık ـتـ şeklinde yazılır.

Örnek:

مِحْفَظَةٌ – مِحْفَظَتُكَ (çanta – senin çantan)

نَظَّارَةٌ – نَظَّارَتُهُ (gözlük – onun gözlüğü)

مِظَلَّةٌ – مِظَلَّتِي (şemsiye – benim şemsiyem)

Konuyla ilgili bazı terimler:

* المُذَكَّرُ: Müzekker – Eril/Erkek

* المُؤَنَّثُ: Müennes – Dişil/Dişi

* التَّذْكِيرُ فِي الأَسْمَاءِ: İsimlerde Erillik/Erkeklik

* التَّأْنِيثُ فِي الأَسْمَاءِ: İsimlerde Dişillik/Dişilik

* المُؤَنَّثُ الحَقِيقِيُّ: Hakiki Müennes/Dişi/Dişil

* المُؤَنَّثُ المَجَازِيُّ: Mecazi Müennes/Dişi/Dişil

* عَلاَمَاتُ التَّأْنِيثِ: Müenneslik Dişilik Alametleri

* التَّاءُ المَرْبُوطَةُ: Yuvarlak te

* أَلِفُ التَّأْنِيثِ المَمْدُودَةُ: Uzun müenneslik/dişilik elifi (ا)

* أَلِفُ التَّأْنِيثِ المَقْصُورَةُ: Kısa müenneslik/dişilik elifi (ى)

tekil-ikil-çoğul

İsimlerde Tekil – İkil – Çoğul

TEKİL İKİL ÇOĞUL  
nesne      özne

مُعَلِّمُونَ            ِينَ

 

nesne   Özne  

مُعَلِّمَان يْنِ            

 

مُعَلِّمٌ

MÜZEKKER
مُعَلِّمَاتٌ nesne   özne

مُعَلِّمَتَانِ   يْنِ

مُعَلِّمَةٌ MÜENNES

 

Not: 1- isimler, cümle içinde fail-özne olursa,  son harekeleri ötre olur.

Başındaإِل (elif-lam) yoksa çift ötre olur.

2- isimler, cümle içinde meful olursa, son harekeleriل أ (elif-lam)lı olursa tek  üstün   َ, ل أ (elif-lam)sız olursa çift üstün olur. Muzafunileyh olursa veya başında harf-i cer bulunursa son harekeleri   ِ  esre veya çift esre olur. Müennes çoğullar üstün alması gereken yerde onun yerine esre alır.

********************


 

رَاَى    مُعَلِّمٌ bir öğretmen gördü

مُعَلِّمَانِ   “   iki       “            “

مُعَلِّمُونَ   “  öğretmenler     “

رَاَيْتُ       مُعَلِّمًا  bir öğretmeni gördüm

مُعَلِّمَيْنِ      “     iki         “             “

مُعَلِّمِيِن      “          öğretmenleri   “

لمُعلّمَيْنِِ      iki öğretmen için

لمُعلّمِينöğretmenler için

 

EK BİLGİ:

İSİMLERDE TEKLİK, İKİLİK, ÇOKLUK (Müfret-Tesniye-Cemi)
 
 A-Teklik isim (Müfret): Tek bir varlığı gösterir:
 Çocuk طفل adam رجل ev بيت

 B-İkilik isim (Müsenna): İki varlığı gösterir. Müfret ismin sonuna ا ن eklenerek yapılır.
 İki kalem قلمان ß bir kalem قلم
 İki mektep مدرستان ß bir mektep مدرسة

 C-Çokluk ismi (Cemi): Aynı cinsten birçok varlığı gösterir. Üç bölümde incelenir.
 1-Cemi Müzekker Salim: Erkek olan veya sayılan varlıkların isimleri, sonlarına ون eklenerek çoğul yapılır.
 Öğretmenler معلمون ß Öğretmen معلم
 2-Cemi Müennes Salim: Dişi olan veya sayılan bir varlığı gösteren ismin sonuna ات eklenerek çoğul yapılır.
 Hanım öğretmenlerمعلمات ß Hanım öğretmen معلمة
 3-Cemi Mükesser: Tekil kelimenin yapısı, biçimi değiştirilerek elde edilen çokluktur.
 Kalemler قلم -> قلمان -> اقلام
 Bazı cemi isimlerin kendi cinsinden müfredi yoktur. Bu çeşit isimlere “Cemi isim” denir.
 Ordu جيش Kavim قوم
 

 4-İKİL – TESNİYE VE İRABI (ref=ötre , nasb=üstün ve cer=esre hali)
 
 Tek varlığı gösteren isme müfret, iki varlığı gösteren isme de tensiye denir. isimleri tensiye yapmak için sonlarına ref halinde (ان ), nasb ve cer halinde (ين ) getirilir.

 Tensiye isimlerin sonundaki ن harfi her zaman esreli, nasb ve cer halinde ى harfi de cezimli ve öncesi üstün olur. Cemi müzekker salim’le karıştırılmaması için buna dikkat etmek gerekir.

 ولد -> ولدان (ولدين)
 يوم -> يومان (يومين)
 مدرسة -> مدرستان (مدرستين)
 
 Bir isim tensiye yapılırken şunlara dikkat edilir:
 
 1-Sonundaki elif harfi vav harfinden çevrilmiş olan bir isim tensiye yapılırken, elif tekrar vav harfine dönüşür.
 عصا -> عصوان (عصوين)

 2-Sonundaki elifin aslı ya ise, yahut ismin harfleri 3’ten fazla ise, elif ya harfine dönüşür.
 فتى -> فتيان ( فتيين )
 مستشفى -> مستشفيان ( مستشفيين )

 3-Sonu uzun elif (Elif-i Memdude) ile biten müennes isimler tensiye yapılırken, sonundaki hemze vav harfine dönüşür.
 صحراء -> صحراوان ( صحراوين )

 4- أب ve اخ İsimleri tensiye yapılırken mahzuf olan vav harfleri geri gelir.
 أب -> ابوان ( ابوين )
 اخ -> اخوان ( اخوين )

 5-ÇOGUL – CEMİ: Cemiler üçe ayrılır:
 
 1-CEM-İ MÜZEKKER SALİM VE İRABI: Müfredinin sonuna, ref halinde, bir öncesi ötreli vav-nun (ون ), nasb ve cer halinde, bir öncesi esreli ya-nun (ين ) getirilerek yapılır. Her iki durumda da sonundaki nun harfi üstündür.
 مسلمين ) ( مسلمون ß مسلم
 
 Öğretmenler okula gitti ذهب المعلمون الى المدرسة Ref hali
 Öğretmenleri okulda gördüm راية المعلمين فى المدرسة nasb hali
 Öğretmenlere selam verdim سلمت على المعلمين cer hali
 
 İzafet durumunda bu nun harfi düşer.
 Mektebin öğretmenleri معلموا المدرسة
 
 2-CEM-İ MÜENNES SALİM VE İRABI: Müennes (dişi) isimlerin çoğuludur. Müfret müennes isimlerin sonuna ( ات) harfleri getirilerek yapılır.
 Müslüman kadınlar مسلمات ß مسلمة
 Müfret müennes isimlerde değişiklik yapılmadan sonuna bu ek eklenerek çoğul yapıldığı için buna da salim müennes cemi denilmiştir.
 
 Cemi müennes salim yapılırken şunlara dikkat edilmeli:
 1-Sonunda yuvarlak te ( ة ) bulunan isimler müennes cemi yapılırken bu te harfi atılır.
 Öğretmen kadınlar معلمات ß معلمة
 2-Müenneslik alameti olarak sonunda elif-i maksure veya elif-i memdude bulunan isimler cemi müennes yapılırken, tesniyelerde izlenen kurallar uygulanır.
 
 a) Sonu Elif-i Maksure ile biten müfret müennes isimler cemi müennes yapılırken Sonundaki elifin aslı ya ise, elif ya harfine dönüşür. Sonundaki elifin aslı vav ise, elif vav harfine dönüşür.
 Faziletli kadınlar فضليات ß فضلى
 b) Sonu Elif-i Memdude ile biten müfret müennes isimler cemi müennes yapılırken, sonundaki hemze vav harfine dönüşür.
 Gökler سماوات ß سماء
 3-Sonunda yuvarlak te ( ة ) bulunmayıp kadın ismi olanlar da cemi müennes şeklinde cemi yapılır.
 زينبات ß زينب
 4-Erkek ismi olduğu halde sonunda yuvarlak te ( ة ) bulunanlar da bu şekilde cemi yapılır.
 طلحات ß طلحة
 5-Sonunda yuvarlak te ( ة ) olup müennes ismi olduğu halde cemi müennes salim şeklinde cemi olmayan bazı kelimelerde vardır.
 Dinler ملل ß ملة Ümmetler امم ß امة Kadınlar نساء ß امراة
 
 3-CEMİ MÜKESSER: Müfret ismin harekesinin değişmesiyle veya harflerinden birisinin hazfedilmesiyle yahut harf ilavesiyle yahut da bu üç durumun beraberce bulunmasıyla yapılan cemidir.
 Ağaçlar اشجار ß شجرة Kitaplar كتب ß ك

illet harfleri

     

………………………………FİİL………………………………

                       İLLETLİ                                                                      SAHİH

     (Kök harflerinden biri veya ikisi)                                       (Kök harflerinden hiçbirisi) 

              illetli harf olan fiil                                                        illet harfi olmayan fiil

      …………………………………………………                               ………………………………

7-Lefif         6-Nakıs         5-Ecvef       4-Misal                     3-Muzaaf    2-Mehmüz    1-Salim

 

     Fiil, kökünü meydana getiren harflerin cinsi bakımından böyle 7 bölümde incelendiği için, bu yedi bölüme “el-Aksamu’s-Seb’a” denir.

 

     1-Salim Fiil: Kökünü teşkil eden harfler içinde hemze veya illet harfi bulunmayan, aynı harften de iki tane bulunmayan fiildir.

     Sevindi   فرح

     2-Mehmüz Fiil: Kökünü teşkil eden harflerden biri hemze olan fiildir.

     Okudu   قرأ                 sordu  سأل                 izin verdi   اذن

     3-Muzaaf Fiil: Kökünü teşkil eden harflerden ikisi aynı olan fiildir.

     Serpti   رش                Uzattı   مد                  yardı   شق

     4-Misal Fiil: Kök harflerinin ilki vav yahut ya olan fiildir.

     Buldu   وجد                gerekti   وجب            uyandı   يقظ

     5-Ecvef Fiil: Kökünü teşkil eden harflerden ortadaki harf illet harfi (ا و ى  ) olan fiildir.

     Der  يقول             dedi      قال        yürür   يسير            yürüdü  سار

     6-Nakıs Fiil: Kök harflerinden sonuncusu illet harflerinden biri olan fiildir.

     Korktu   خشى                 çağırdı, dua etti   دعا

     7-Lefif Fiil: Lefif fiilin 2 harfi birden illetlidir. Bu iki illet harfi bitişik olursa o fiil makrun lefif, ayrı olursa mefruk lefif’dir.

     Makrun Lefif:    dürdü    طوى                         Mefruk Lefif:    korudu   وقى