Edatlar

AZI EDATLAR VE KALIPLAR

evde hiç bir erkek yokلاَ رَجُلَ فِى الْبَيْتِ 

evde hiç bir erkek yokمَا رَجُلَ فِى الْبَيْتِ 

evde hiç kimse yokمَا اَحَدََ فِى الْبَيْتِ 

Allah”ın yanında bir başka ilah mı varأَ اِلَهٌ  مَعَ اللَّهِ  

Alim bir adam bizi ziyaret etti رَجُلٌ عَالِمٌ زَارَنَا

Sen şüphesiz alimsin-sen alimin ta kendisisinاِنَّكَ اَنْتَ الْعَالِمُ

İlim bizzat nurdurاَلْعِلْمُ هُوَ النُّورُ 

 

 

 

أَ              أَمْ …. mi   yoksa

 

yazsan da yazmasan da senin için birdirسَوَاءٌ عَلَيْكَ اَ كَتَبْتَ أَمْ لَمْ تَكْتُبْ 

 

sen Halit mi yoksa ali misin أ أَنْتَ عَلِىٌّ أمْ خَالِدٌ   

 

tehdit edildiğiniz yakın mı yoksa uzak mıأَ قَرِيبٌ أَمْ بَعِيدٌ مَا تُوعَدُونَ

 

 

 

 

 

اِمَّا                  اِوْ     ya……..veya

 

 

 

Ya bunu veya onu alخُذْ اِمَّا هَذَا اَوْ ذَاكَ      

 

Sayı ya çifttir veya tektirاَلْعَدَدُ اِمَّا زَوْجٌ   اَوْ  فَرْدٌ

 

 

 

اِمَّا                    اِمَّا   ya………ya

 

Bu gelen ya alidir ya haliddirهَذَا الْقَادِمُ اِمَّا عَلِىٌّ اِمَّا اِمَّا خَالِدٌ 

 

 

 

 

 

اِذْ sürpriz ve çünkü

 

Biz otururken bir adam çıkageldi  بَيْنَمَا نَحْنُ نَجْلِسُ   اِذْ طَلَعَ عَلَيْنَا رَجُلٌ

 

Ona ikram ettim çünkü o soylu biridir.اَكْرَمْتُهُ اِذْ هُوَ شَرِيفٌ  

 

 

 

أَنْ         mek ..meniz…meleri- diye

 

              Başına geldiği muzari fiili üstün yapar ve manasını masdara çevirir. Mazi ve emir fiillerinin başına gelirse onları etkilemez sadece diye anlamına gelir.

 

 

 

Oruç tutmanız sizin için daha hayırlıdırوَاَنْ تَصُومُو خَيْرٌ لَكُمْ   

 

Ona gemiyi yap diye vahyettikوَاَوْحَيْنَا اِلَيْهِ اَنْ اِصْنَعْ اللْفُلْكَ  

 

Namaz kıldı diye onu dövdülerضَرَبُوهُ اَنْ صَلَّى   

 

 

 

 

 

بَلْolumsuz soruya olumlu cevap için (tabi ki evet ve aksine.yok hayır) anlamlarında kullanılır

 

Bir kalem hayır aksine bir kitap alخُذْ قَلَمًا بَلْ كِتَابًا  

 

Ali öğrenci değil aksine öğretmendir مَا عَلِىٌّ طَالِبًا بَلْ مُعَلِّمٌ 

 

Sen benim arkadaşım değil misin tabi ki evetاَ لَسْتَ بِصَدِيقِى ؟ بَلَى   

 

 

 

  عَنْ    …den-..dan  Hakkında. Yerine

 

Kanser hakkında konuştukتَحَدَّثْنَا عَنْ السَّرَطَانِ

 

Babanın yerine oruç tutصُمْ عَنْ اَبِيكَ     

 

 

 اِذَا  Sürpriz. Bir de bakmışsın. Birden. Hemen

 

Onu kayıp zannettim bir de baktım ki önümde duruyorظَنَنْتُهُ غَائِبًا فَاِذَا بِهِ حَاضِرٌ اَمَامِى  

 

Onlara bir kötülük dokunduğunda bir de bakmışsın hemen ümit keserlerوَاِنْ تُصِبْهُمْ سَيِّئَةٌ اِذَا هُمْ يَقْنَطُونَ

 

 

 

 

 

اِذَنْ  öyleyse.  O halde

 

Not: başına geldiği muzari fiilin sonunu üstün yapar veya nunu düşürür.

 

Öyleyse hedefe ulaşırsınاِذَنْ تَبْلُغَ الْقَصْدَ 

 

 

 

اَمَا – اَلاَ – اَلاَّ – هَلاَّ   nezaket uyarı ve teşvik edatıdırlar (= …senize ….mez misiniz)

 

Kulübe gelsene-gelmez misinاَلاَ تَجِيءُ الَى النَّادِى   

 

kardeşlik hukukunu gözetsenizeاَلاَّ رَاعَيْتُمْ حَقَّ الْاُخُوَّةِ  

 

ailene bir mektup göndersene-göndermen gerekmez miهَلاَّ  تُرْسِلُ رِسَالَةً اِلَى اَهْلِكَ   

 

 

 

عَلَى karşın rağmen beraber

 

şüphesiz rabbin zulümlerine rağmen insanları bağışlayıcıdırاِنَّ رَبَّكَ لَذُو مَغْفِرَةٍ لِلنَّاسِ عَلَى ظُلْمِهِمْ

 

 

 

حَتَّى  kadar   o kadar ki    bile

 

1-başına geldiği ismi esre yapar               

 

şafağın doğuşuna kadar   حَتَّى مَطْلَعِ الْفَجْرِ     okula kadar حَتَّى الْمَدْرَسَةِ 

 

2- hacılar hatta yayalar bile döndüرَجَعَ الْحُجَّاجُ حَتَى الْمُشَاةُ  

 

3- genci o kadar dövdü ki bayıldı –bayılıncaya kadar dövdüضَرَبَ الشَّابَّ حَتَّى غُشِىَ عَلَيْهِ 

 

 

DEVAMLI MUZAAF YANİ SONRA GELEN İSİM ESRE OLAN BAZI EDATLAR

 

قَبْلَ   önce

 

قَبَيْلَheman öncesinde

 

قُبَالَةَ   heman öncesinde

 

نَحْوَ   karşı-ilişkin

 

كِلاَ    her ikisi

 

كِلْتَا   her ikisi

 

سِوَىhariç dışında

 

غَيْرُ   hariç dışında

 

شِبْهُ benzeri

 

مِثْلَ  gibi

 

بَعْضُbazısı

 

كُلُّ   tümü-hepsi

 

اُولُوsahipleri e

 

اُلاَتُsahipleri k

 

ذُو   sahibi e

 

ذَاتُ  sahibi k

 

سَائِرُdiğeri-kalanı

 

تِلْقَاءَkendi kendine

 

تِجَاهَkarşı yönelik*doğru

 

اِزَاءَakabinden

 

عِنْدَyanında

 

لَدُنْ  yanında

 

لَدَىyanında

 

بَعْدsonra

 

بُعَيْدَ hemen sonrasında

 

  خِلاَلَ =مَدَى=طِوَال=اِبَّانَ

 

 Boyunca. Içinde

 

اِزَاءَ = نَحْوَ=تِجَاهَ=تِلْقَاءَ Karşı-ilişkin- ..e doğru

 

اَلْبَتَّةَ=قَطُّ=اَبَدًا  

 

  …göre …üzereحَسْبَ = وِفْقَ

 

Önünde karşısında   حِيَالَ = فِى مُوَاجَهَةِ 

 

…den başkaمِنْ دُونِ 

 

…sız-olmaksızınبِدُونِ=بِلاَ 

 

Gibi olarak كَ =مِثْلَ   

 

 

DİĞER BAZI EDATLAR

 

hiç

 

  فَقَطْ=مَحْضُSadece salt

 

Evet نَعَمْ=اَجَلْ=بَجَلْ 

 

  ..de…daاَيْضًا 

 

 Ne-şu var ki. Amaبَيْدَ اَنَّ

 

Bazenتَارَةً=اَحْيَانًا 

 

Oradaثَمَّ 

 

Onun içinمِنْ ثَمَّ  

 

 …yereحَيْثُ 

 

Nerede:ye iseحَيْثُمَا  

 

…inceye kadarرَيْثَ = رَيْثَمَا 

 

Yavaş yavaşرُوَيْدًا=شُوَيًّا  

 

Rağmenرَّغْمَ = بِِا لرَّغْمِ  =عَلَى الرَّغْمِ=

 

Ne kadar uzarsa-sürerse sürsünطَالَمَا

 

İtibaren daha fazla artarakفَصَاعِدًا

 

Hemenفَوْرًا

 

Anidenفَجْاَةً

 

Nadiren. Ne  azقَلَّ مَا – قَلِيلاًمَا

 

 Çoğunlukla. Ne çokكَثُرَ مَا= كَثِيرًا مَا

 

Böyleكَذَا

 

Böylece öyleceكَذَالِكَ 

 

…Mamak içinلِئَلاَّ=لِكَىْ لاَ

 

…dığı gibi.  Yine aynı şekildeكَمَا

 

Özellikle لاَ سِيَّمَا

 

Gerçektenلاَ جَرَمَ 

 

  Ona Gerekir = عَلَيْهِ = يَجِبُ عَلَيْهِ = مِنَ الْوَاجِبِ عَلَيْهِ= =لاَ بُدَّ= يَنْبَغِى عَلَيْه

 

 

 

 

 

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s